Populistische oppositie matigt toon

Foto: Geert Wilders (links) en Thierry Baudet tijdens het debat over corona

Voor het eerst sinds weken zijn er gisteren nieuwe politieke opiniepeilingen gepresenteerd. En wat iedereen al verwachtte, blijkt te kloppen. Regeringspartij VVD is door de coronacrisis enorm in populariteit gegroeid. In een poll van EenVandaag krijgen de liberalen van premier Rutte er 8 virtuele zetels bij ten opzichte van de vorige peiling. Die zijn vermoedelijk allemaal afkomstig van afvallige aanhangers van PVV en FvD, want die partijen verliezen er 8. Volgens onderzoeksbureau I&O zou de VVD zelfs op 9 zetels extra mogen rekenen. Ook hier gaan PVV en FvD erop achteruit, zij het ietsje minder.

Natuurlijk, peilingen zijn dagkoersen en je mag de betekenis ervan zeker niet overschatten. Niettemin was het vandaag interessant te zien welke invloed de polls hebben op de populistische partijen. Kennelijk slaat de harde toon van PVV-leider Geert Wilders (“Het kabinet speelt met levens”) en zijn FvD-ambtgenoot Thierry Baudet niet aan. Volgens I&O en EenVandaag zijn kiezers juist ingenomen met het crisismanagement van Rutte en zijn ploeg. De meedogenloze kritiek en de betweterige houding van PVV en FvD wekt voornamelijk ergernis.

En inderdaad: Wilders heeft de peilingen ook bestudeerd, zo kon je concluderen in het derde coronadebat in de Tweede Kamer. Hij klonk in elk geval een stuk gematigder. Voor zijn doen althans. Drong hij vorige week nog voluit aan op een totale lockdown van de samenleving, vandaag had hij het daar niet meer over. Hij noemde het zelfs ‘verstandig’ dat het kabinet gisteren heeft besloten zijn minder vergaande anti-coronamaatregelen tot 28 april te verlengen. Het moet al een hele tijd geleden zijn dat Wilders welk aspect van het kabinetsbeleid dan ook als ‘verstandig’ bestempelde.

Om toch niet helemaal met lege handen te staan, gooide het PVV-boegbeeld nu alles op de bezuinigingen in de gezondheidszorg. Daar heeft volgens hem de afgelopen jaren een ‘kaalslag’ plaatsgevonden. Zou dat niet gebeurd zijn, dan waren de problemen op dit moment aanzienlijk minder groot.

VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff (terug van verkoudheidsafwezigheid) hield Wilders voor dat er nu per saldo meer aan de zorg wordt uitgegeven dan enkele jaren terug, maar daar ging Wilders niet op in. Liever had hij het over de ‘bittere realiteit’ die ons te wachten staat als de ‘voorzichtig optimistische verhalen’ van het RIVM niet uitkomen. Want het schilderen van ‘gitzwarte’ toekomstscenario’s blijft toch de core business van Geblondeerde Geert.

Baudet was vorige week al een beetje aan het draaien. Toen legde hij zich al neer bij wat Rutte een ‘intelligente lockdown’ noemt. Dat wil zeggen: afstand houden, geen handen schudden, in je elleboog niezen, niet massaal samenkomen, thuiswerken en niet onnodig de deur uitgaan. Vandaag deed de FvD-leider er nog een schepje bovenop. Het ‘landsbelang’ moet prevaleren, dus geen ‘eenkennig gedram’ over een intelligente dan wel een totale lockdown, betoogde hij.

Wel herhaalde Baudet zijn wens om controversiële onderwerpen als het stikstofbeleid en vliegveld Lelystad voorlopig niet te behandelen. Die moeten maar even vooruitgeschoven worden. Vorige week bleek al dat Baudet hiervoor bij lange na niet voldoende steun krijgt in de Kamer.

Rutte had het in het debat dus makkelijk. Hij moest wel een hoop vragen beantwoorden, maar die waren eerder technisch van aard dan dat ze de ingeslagen koers betroffen. Niet alleen de regeringspartijen steunen die laatste zonder voorbehoud, ook de meeste oppositiepartijen. Je kunt je afvragen of iedere week een langdurig Kamerdebat over het coronavirus geen tijdsverspilling is. De ministers hebben de komende weken wel genoeg aan hun hoofd.