Waarom komt Verhagen uitgerekend nu tot inkeer?

Hoe zit het ook alweer met de collegevorming in de provincie Noord-Brabant? VVD, CDA, FvD en Lokaal Brabant hebben al geruime tijd bijna een coalitieakkoord, maar de nieuwe ploeg is nog steeds niet aangetreden. Door de coronacrisis konden Provinciale Staten nog niet bijeenkomen om de afspraken te bekrachtigen.

Of dat laatste ooit gebeurt staat zelfs niet helemaal vast. Binnen het CDA leven flinke aarzelingen over de vraag of het wel verstandig is met een populistische partij als FvD in zee te gaan. En die aarzelingen zullen er niet kleiner op zijn geworden na uitspraken van de vroegere partijchef Maxime Verhagen in Christendemocratische Verkenningen, het orgaan van het wetenschappelijk CDA-bureau.

Verhagen laat hierin duidelijk doorschemeren dat hij spijt heeft van de gedoogconstructie met de PVV die hij tien jaar geleden tot stand hielp brengen. “Als ik had geweten dat een gedoogcoalitie in de praktijk zou worden uitgelegd als een samenwerking in een gewone coalitie, was ik er niet aan begonnen,” zegt hij in genoemd blad. Hij geeft ook te kennen dat de PVV destijds niet de partij van zijn voorkeur was.

Het is behoorlijk hypocriet dat Verhagen er nu pas achterkomt dat de samenwerking met de PVV niet deugde. In 2010 wist een belangrijk deel van het CDA al dat je met Geert Wilders c.s. geen akkoord diende te sluiten, ook niet in gedoogvorm. Op een ledenvergadering in Arnhem praatten Ernst Hirsch Ballin, Herman Wijffels en tal van andere christendemocratische coryfeeën de blaren op hun tong om het aantreden van de gedoogcoalitie te verijdelen. Maar Verhagen wist met een van emotie verstikte stem toch een meerderheid achter zijn plannen te krijgen.

Zoals iedereen had kunnen voorspellen – en inderdaad ook voorspelde – bleek het verbond met de PVV een puinhoop. Dat het kabinet het nog tot april 2012 volhield mag een klein wonder heten. Toen pas trok Wilders de stekker uit de uiterst wankele constructie, al gaf hij later uiteraard anderen de schuld van de gebeurtenissen.

In een persconferentie meteen hierna uitte Verhagen weliswaar zijn woede en frustratie over het weglopen van Wilders, maar die hadden alleen betrekking op de gebleken onbetrouwbaarheid van de voormalige gedoogpartner. Over de rol die Verhagen zelf had gespeeld bij de totstandkoming van het kabinet zweeg hij. Van enige spijt of zelfs twijfel over zijn eigen opstelling  was geen sprake.

Het is natuurlijk mooi dat Verhagen zijn fout van destijds alsnog toegeeft, al is het wel heel erg mosterd na de maaltijd. Maar je kunt je afvragen waarom hij dat juist op dit moment doet, uitgerekend in een CDA-tijdschrift. Zou hij misschien toch nog enige druk hebben willen uitoefenen op zijn Brabantse partijgenoten? Wees niet zo stom als ik, want vroeg of laat zul je het bezuren?

Verhagen laat zich in Christendemocratische Verkenningen niet uit over de Brabantse collegevorming. FvD is trouwens niet precies hetzelfde als de PVV, al zijn de inhoudelijke overeenkomsten groot. De vroegere CDA-leider is, zoals dat iemand van zijn politieke kleur betaamt, heel voorzichtig. Maar dat wil niet zeggen dat je niet toch vrij duidelijk kunt zijn.