Merkel waarschuwt voor Russische inmenging

Bondskanselier Angela Merkel liet begin deze week volgens de tv-zender ZDF een alarmerende waarschuwing horen. Tijdens haar wekelijkse overleg met de top van haar partij, de CDU, verklaarde ze dat Russische trollen het ongenoegen over de aanpak van de coronacrisis aanwakkeren.

De Duitsers lijden net als de rest van de wereld aan coronamoeheid. De lockdown die strenger was dan de polderversie is inmiddels voorzichtig versoepeld. Scholen zijn (deels) weer open, cafés, restaurants en sportscholen experimenteren met het anderhalve-meter-regime. De opluchting is groot en dat zag je het afgelopen weekend in parken, stranden en bos en hei. Het was er bijna net zo druk als voor corona.

Het fraaie weer bracht ook demonstranten op de been. In verschillende steden protesteerden ze tegen Merkels crisisbeleid. Het was een bont gezelschap. Het hele politieke spectrum was vertegenwoordigd. Van extreem-links tot extreem-rechts met daartussen oprecht bezorgde burgers plus het rijke assortiment aan complotdenkers en andere mafkezen. Onder die laatsten waren ook anti-vaxxers die al bij voorbaat protesteerden tegen een coronavaccin dat nog gevonden en geproduceerd moet worden.

De theorieën van die complotdenkers zijn altijd variaties op een en hetzelfde thema: wantrouwens jegens de staat. Van ‘het virus is nep’ tot een doortrapte poging om ons leven van a tot z te beheersen. Ze zijn vrijwel altijd te absurd om langer dan twee seconden te overwegen. De G5-zendmasten die het virus zouden verspreiden, bijvoorbeeld. Grotere onzin is zelden vernomen, maar er zijn types die er voldoende in geloven om ze in de fik te steken.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we niet op onze hoede moeten blijven. Scepsis tegenover de overheid behoort tot het takenpakket van de mondige burger. Een crisis als deze moet onder geen beding leiden tot een blijvende beperking van onze bewegingsvrijheid en permanente inbreuk op de privacy. Dus dat burgers tegen die tracking-apps die het contact met mogelijke coronapatiënten registreren, in het geweer komen, is begrijpelijk. Als Big Brother eenmaal een voet tussen de deur heeft, is de kans te groot dat je hem net als een Jehova Getuige niet meer weg krijgt.

Die mondige burgers vinden anders dan de complotgekkies en de neonazi’s en anarchisten niet dat de overheid per definitie te kwader trouw is. Dat blijkt ook uit de nog altijd grote steun voor het coronabeleid van Merkel. Ze willen vooral dat hun grondrechten ook nu of juist nu gerespecteerd worden.

Het Kremlin heeft daar uiteraard geen boodschap aan. De democratie, de verscheidenheid aan opvattingen en de vrijheid die te uiten, is vooral een kans om te stoken. Het is een zwakte die je moet uitbuiten. En de coronacrisis is te mooi om te laten lopen.

De Russen hoeven daarvoor niet alleen hun trollenlegers in te zetten. Ze hebben hun handlangers bij de rechtse en linkse populisten en kunnen altijd een beroep doen op de ‘nuttige idioten’ (Vladimir Iljits Lenin) van links en rechts.

Ze zullen hun activiteiten vermoedelijk niet tot Duitsland beperken, We hebben bij ons in de polder dankzij de lockdown nog geen echte demonstraties tegen het coronabeleid gezien. Er was onlangs een poging in Den Haag maar dat was een armetierige affaire waar de politie snel een einde aan maakte. En of de Russen daar een hand in hadden, zullen we vermoedelijk niet te weten komen.

Vroeger was je geneigd die verhalen over Russische manipulaties met een korrel zout te nemen. Het was te grotesk en inderdaad, te complotachtig. Sinds de inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van vier jaar geleden die de favoriet van het Kremlin in het Witte Huis bracht, weten we beter.

De waarschuwing van Angela Merkel moeten we ook in de polder in de oren knopen.