Jetten op dwaalspoor

Je vraagt je af wat Rob Jetten heeft bezield met zijn pleidooi om het Europa-hoofdstuk in het regeerakkoord open te breken. Dat gaat natuurlijk van zijn leven niet gebeuren, zoals collega Fons Kockelmans al haarscherp uiteen heeft gezet.

VVD en CDA zien hem aankomen, de populisten weer op het paard helpen net nu de coronacrisis hen in het hok had gejaagd. De vroeg 19-de eeuwse Franse staatsman Charles-Maurice de Talleyrand zou hier over gezegd hebben: dit is geen misdaad, het is veel erger, een blunder.

Het zal wel met profileren te maken hebben. De Democraten hebben zich altijd opgeworpen als dé EU-partij. Het is een van de kernpunten van hun programma.

Er is ook veel dat voor de EU pleit. In de oorspronkelijke doelstellingen, de neutralisering van Duitsland als eeuwige onruststoker en nooit meer oorlog tussen de lidstaten, is het project zonder meer geslaagd. Daar zal zelfs de grootste EU-hater weinig op kunnen afdingen.

Daarnaast heeft de gemeenschappelijke markt welvaart gebracht. ‘Schengen’ heeft onze bewegingsvrijheid flink verruimd. En zelfs over dat minder dan matig geslaagde monetaire experiment, de euro, mogen wij in de polder niet klagen. Met de Bondsrepubliek is er geen land dat zo van de invoering heeft geprofiteerd.

Dus ja, daar van tijd tot tijd, als de populisten weer eens op de Nexit-toer gaan, op wijzen, kan geen kwaad. Bij voorkeur zo zakelijk mogelijk, zonder hoogdravend geblaat. En verder zo min mogelijk in het wespennest porren.

Dat is, toegegeven, weinig principieel. Het is inderdaad veel stoerder om manhaftig in de bres te staan voor je idealen. Maar dat is vaak slechte politiek.

De EU is een kwetsbaar en moeizaam project. Altijd geweest. Het was iets van en voor de elites en zolang de burger er geen last van had, liet hij ze begaan. Maar toen de elites in een kwade reuk kwamen te staan, door de ongebreidelde globalisering, de serie financiële crises en het vluchtelingenprobleem, en vooral het streven naar die ‘ever closer Union’, begon het voor die burgers steeds minder aangenaam te ruiken.

Dat is het signaal om pas op de plaats te maken. Niks doldrieste plannen voor meer Europa. Want dat zou wel eens kunnen uitlopen op minder Europa. En wat je helemaal niet moet doen is Europa tot een heet hangijzer maken. Dat pakt gegarandeerd averechts uit. Europa is doormodderen, zoals vrijwel alle politiek.

Als bij zoveel zaken is het ook hier aan te bevelen om naar Angela Merkel te luisteren. Europa is onmisbaar, aldus de Bondskanselier. Maar wel met de voet op het rempedaal. Vandaar haar lauwe reacties als Emmanuel Macron weer eens gas wil geven. Dat is geen EU-scepsis maar realiteitszin. Iets ‘groots en meeslepend’ de burger door de strot wurgen, gaat ‘m nooit worden. Het is vragen om de kont tegen de krib. En dus een zegen voor de populisten.

Je mocht toch aannemen dat Jetten zoiets zou begrijpen. Dat je voor zo’n omstreden project de burgers niet onnodig voor het hoofd moet stoten, niet moet overvragen, kortom waar mogelijk draagvlak moet zien te organiseren. Als je dat niet snapt, sterker nog, je daar zelfs mee wil profileren, speld je jezelf als politicus een levensgroot brevet van onvermogen op.

Het is trouwens niet de eerste keer dat Jetten bewijst het niet in de vingers te hebben. Ruim een jaar geleden, tijdens die andere jaartelling, weet u nog, wilde hij opeens van alles met het klimaat dat voor de VVD onbespreekbaar was. ‘Klimaatdrammer’, noemde VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff hem toen. En ook toen moest Jetten inbinden. Dat dreigt het leitmotiv van zijn nog prille carrière te worden. Onbekookte voorstellen doen en vervolgens bakzeil halen.

Jettens uitspraken bevestigen voor de zoveelste keer het beeld van D66 als een club van goedwillende amateurs. Politiek talent is nog steeds dun gezaaid. Ze hadden geluk met Alexander Pechtold die de partij uit de dood wist op te wekken, maar na zijn vertrek is het weer tobben.

Jetten kan het dus niet. En tenzij er plotseling, uit onverwachte hoek, een natuurtalent opduikt, zal een van beide dames, Sigrid Kaag of Kajsa Ollongren, hem het stuur uit de stuntelende handen moeten nemen. En dan nog.

Ze zullen het naar alle waarschijnlijkheid beter doen dan Jetten, daar is weinig voor nodig. Maar de droomkandidaat zijn ze geen van beiden. Kaag bevestigt alle vooroordelen tegen D66 als een elitaire jaarclub en Ollongren is wel erg koel en afstandelijk.

Dat is kennelijk het lot van D66. Als middenpartij, of, minder vriendelijk de vlees-noch-vis-partij, zit ze in de mangel tussen de blokken van links en rechts. Regeringsdeelname wordt steevast afgestraft. Dan ben je bij het weer opkrabbelen erg afhankelijk van een aansprekende leider. En die is momenteel in geen velden of wegen te bekennen.

3 reacties op ‘Jetten op dwaalspoor

  1. Onze grote vriend Jetten heeft zeker geen economie gestudeerd. Sterker nog, dat zou hij in dit geval ook niet nodig hebben. Want iedere sukkel met lagere school en gezond verstand (en daar zit hem het probleem bij Jetten) weet dat we aan de vooravond van een Eurocrisis staan die de vorige eurocrisis zwaar zal overtreffen. De zwaar overtrokken coronacrisis heeft alleen maar de aangestoken lont in het kruitvat gestoken.
    Maak je borst maar nat Jetten met je EU en de Euro, want binnenkort ontploft de boel.

    Like

  2. Prima artikel van Peter van Nuijsenburg.
    D66 draagt overigens al lang het stempel mee van principeloze partij.

    Toen “Paars” werd gevormd vroeg iemand aan mij naar het waarom van deze benaming.
    Mijn antwoord: VVD is blauw, PvdA is rood. Als je die mengt krijg je paars. En D66? Dat is de waterpartij. Geur- reuk- en smaakloos.

    De benaming vlees-noch-vis-partij heeft D66 daarom niet voor niets.

    Like

Reacties zijn gesloten.