Waarom Zwarte Piet en Johan Derksen verliezen

Premier Rutte ging een paar weken geleden, – een half jaar voor het feest! -, om in zake Zwarte Piet. Voor hem blijft het hulpje van Sinterklaas geen racistisch symbool maar hij begrijpt dat mensen er ‘pijn van voelen’. En ‘dat is het laatste wat je wil bij een kinderfeest’.

Het was zijn ‘privémening en geen kabinetsstandpunt’. De overheid zal niet ingrijpen. ‘Want er zijn toch geen overheidsinstanties die over Zwarte Piet gaan?’

Dat is voor hele volksstammen die alle ophef over een zwakke grap van Johan Derksen niet begrijpen, een hele geruststelling. De vrijwillige identiteitspolitie is voor hen al erg genoeg.

Hoe we met Piet en aanverwante kwesties omgaan is vooral een zaak van de samenleving, zei de premier ook nog. Dat is niet alleen liberaal, maar de enige manier. Wie van overheidswege gaat voorschrijven hoe en wat we moeten denken, verlaat de democratie.

Die samenleving zijn, zoals u ongetwijfeld zal weten, wij. U, ik, de buurman, de twitterende maffo’s, de voor- en tegenstanders van pakweg elke kwestie die in het brandpunt van de publieke belangstelling staat. Vaak, misschien zelfs meestal, is dat de toevallige waan van die ene dag.

Maar soms ook niet. We vliegen elkaar al jaren in de haren over Zwarte Piet en sinds kort ook weer over die andere bête noire, J.P. Coen, die terug is van nooit helemaal weggeweest. Gaat dat ooit nog goed komen? De tegenstellingen zijn te groot, te absoluut. Er wordt bovendien een vermogen aan emoties in die standpunten geïnvesteerd. Ook iets dat het wederzijds begrip zelden bevordert.

Hoe maatschappelijke processen verlopen kunnen we vanuit ons nu moeilijk traceren. We zitten er te dicht op om een overzicht te kunnen hebben, het venster is als het ware beslagen door onze eigen adem. Alle factoren, groot en klein, die een rol spelen in kaart brengen, wordt een kluif voor toekomstige historici en sociologen. Zij gaan er door hun eigentijdse bril naar kijken en ongetwijfeld dingen zien die ons zijn ontgaan.

Voor wat het waard is: die toekomstige historici en sociologen zouden wel eens een belangrijke rol van de commercie, en dan met name de marketing, bij de aftocht van Zwarte Piet kunnen vaststellen. Het is trouwens geen gok waarvoor je een profetische of buitensporig ontwikkelde vooruitziende blik nodig hebt. Als je goed kijkt zie je het voor je neus gebeuren.

Goede marketeers steken een vinger in de lucht en krijgen een idee waar het met klantgedrag naar toe gaat. Ze hebben dat meestal eerder in de gaten dan de klanten zelf. Dat gevoel moet uiteraard bevestigd worden door nader onderzoek. En in de volgende fase wordt het uitgewerkt tot een, groot woord, ‘strategie’ waarmee ze het gedrag van de klant hopen te manipuleren.

Dit is, toegegeven, erg uit de losse pols, en ik kan me voorstellen dat een marketingboy zich tekort gedaan voelt, maar het is in essentie wel hoe het werkt.

In casu Piet hebben ze gezien dat zwart op den duur niet langer kan. Het verzet werd te groot en voor een jonger publiek wordt zwart geen halszaak meer. Er duiken Regenboog-Pieten en Roetveeg-Pieten op. Eerst schoorvoetend en onder luid protest, maar het is niet meer te stuiten. Het ene jaar staan nog vooral Zwarte Pieten op de boot en het jaar daarop staan ze naast Roetveeg-collega’s te wuiven. En opeens zijn die Roetvegen in de meerderheid of hebben ze de zaak zelfs overgenomen.

Dat is natuurlijk niet alleen het werk van de reclamejongens. De activisten, gemeenten, de organisatoren hebben zonder meer een niet weg te poetsen aandeel. Maar de reclamecampagnes van producenten, supermarkten, grootwinkelbedrijven, doen vermoedelijk het leeuwendeel.

Door hun offensief wordt Roetveeg een voor een steeds groter publiek bekende en aanvaardbare figuur. Tien jaar geleden wist niemand van zijn bestaan en nu staat hij op het punt zijn zwarte kompaan uit te zwaaien. En binnen een paar jaar weet de uiteindelijke doelgroep, de Sinterklaas vierende kinderen, niet beter. Als het ze ooit al iets had kunnen schelen.

Voor de goede orde en ter vermijding van elk mogelijk misverstand, het reclamewezen gaat problemen als racisme nooit op eigen kracht oplossen. Die pretentie zal het ook niet hebben. Het gaat hen tenslotte in de eerste en laatste instantie om de poen.

De marketing is niet meer dan een schakel, en waarschijnlijk niet eens de belangrijkste, in een voor ons nu ondoorzichtig, moeizaam en langdurig proces. Dat mogen die toekomstige historici en sociologen uitzoeken, ver na onze tijd.

Maar wat de marketing wel kan is de geesten bijna ongemerkt rijp maken voor die verandering. Dat Zwarte Piet verdwijnt is voor een belangrijk deel hun werk. En Johan Derksen zal het niet kunnen tegenhouden.

FOTO: Johan Derksen

15 reacties op ‘Waarom Zwarte Piet en Johan Derksen verliezen

  1. Een interessante invalshoek van de heer van Nuijssenburg, u zou zomaar eens gelijk kunnen hebben. Dit soort veranderingen komen van ver en bewegen langzaam, maar ze vinden wel degelijk plaats. Mij zou het een rotzorg zijn of er een zwarte piet, een blauwe piet of een roetveeg piet is. Nooit heb ik het als racistisch gezien (al bekijk ik het vanuit een niet gekleurd perspectief), maar als het daadwerkelijk door een deel van het volk als pijnlijk wordt ervaren dan mag het wat mij betref per direct worden aangepast. Geen kind die er minder naar zal uitkijken. Tradities zijn er -historisch gezien- om vervangen en veranderd te worden. Met de tijd mee.

    Johan Derksen is overduidelijk nog van de oude stempel, het is goed mogelijk dat hij is ingehaald door de tijd, maar het publiekelijk kruisigen van deze man gaat mij wat ver. De publieke ophef wordt gevoed door allerlei internet tokkies die zich als ware digitale kruisvaarders op deze identiteit battle storten.
    Als een ieder de moeite zou ondernemen om daadwerkelijk naar het desbetreffende programma te kijken, dan wordt duidelijk wat Derksen reeds verkondigde. De beste man maakt veel foute grappen, soms over de scheef, maar een echte racist is hij zeer zeker niet.

    Like

  2. De verliezers zijn niet Johan Derksen en Zwarte Piet maar het grootste deel van de bevolking en de jonge kinderen.
    Zwarte Piet was altijd het ondeugende hulpje van Sinterklaas. Een minderheid die het in gang heeft gezet, en zoals gewoonlijk hun zin kregen.
    In Amerika kwam de kwestie Floyd in het nieuws, natuurlijk niet goed te praten maar deze man had nogal een aardig strafblad, daar wordt behoorlijk aan voorbij gegaan. Het geschreeuw van de rapper op de Dam was verwerpelijk, is ook door de massa demonstranten niet meer genoemd. Derksen maakt best een leuke grap, en zie , de beer is los, een arrogante advocate en fanatieke Marokkaanse profvoetballer zullen eens even vertellen dat hij fout zit. De slachtofferrol wordt gehanteerd!
    En Genee heult mee als moraalridder , waarvan we er plotseling heel veel van hebben. De vrijheid wordt op deze manier misbruikt door een aantal mensen die hier veel ontvangen !
    De voetballers doen mee, je zou er bijna medelijden mee krijgen,de stoere miljonairs van Oranje. Succes is Qatar, ik zal niet meer naar ze kijken, ze zullen het Wilhelmus vast niet meezingen.

    Like

    1. De verliezers zijn, wat mij betreft, ook de beweging ‘black-life matters’. Discriminatie daarvan moet ik niets van weten, maar als zo’n rapper een ‘zwarte Piet kopschopper’ wordt en op het podium door protesterende publiek van blacklife matters wordt geprezen, houdt het ‘medeleven’ voor hun beweging bij mij helemaal op.
      Agressieve idioten zijn het die met opgedwongen meningen mijn culturele erfgoed een zwartgallige lading geven – die het nooit heeft gehad. Totdat een vervelend ‘Nederlands’ Ghaneesje – gepest in het leven – wie niet? – nu zo gefrustreerd is dat ie een hele volkscultuur kapot moet maken en het ‘omdoopt’ tot een racistische volkscultuur van… Mijn volk? Het volk dat het nooit zo beleefde – of invulde – totdat hij en de zijnen ‘er recentelijk bij kwamen’ in dit land. Het is een geïmporteerd ziekelijk inzicht en frustratie: het is een beeldvorming en ervaring die ik nooit zo beleefde of zag.
      Als die zienswijze ook nog eens wordt opgedwongen door mensen die zeggen: “als ik in november een zwarte Piet ziet schop ik hem in het gezicht”…
      Tja dan houdt de ‘discussie’ voor mij voorgoed op.
      Dat de blacklife matters beweging daarvoor juicht daarmee verliest zij mijn opslag al min interesse en respect – wat ze aanvankelijk wel had. Ik keer mij er van af. Als zij zich er tevens voor lenen om een volkscultuur aan te vallen en een kinderfeest te vergallen, er discriminatie van willen maken, ach dan denk ik’ kom op zeg, doe niet zo bekrompen en dom: zo is het feest historisch toch nooit bedoeld of geweest?
      Zo wordt het gemaakt en gekaapt door lieden die hier recentelijk in tijd ‘er bij kwamen’.
      Blacklife matters gaat om discriminatie da’s best. Zwarte Piet niet. Mijn zwarte Piet discrimineert immers niet. Heeft ie nooit gedaan. Hij gaf mij kado’tjes en ik had hem lief. Ik was altijd blij om hem weer te zien.
      Wat winnen zij er mee om dat beeld te vergallen? Mijn interesse en respect. En alles waar ze voor staan. Polarisatie is het van onbegrip. Daar keer ik mij van af,

      Like

      1. Precies Ronaldo.
        Ik ben klaar met BLM en al die andere zogenaamde racisme-boe zeggers.
        Racisme heeft altijd bestaan en bestaat nog steeds, en niet alleen van blanke zijde. Ook binnen dezelfde andere kleur viert racisme hoogtij.
        Volgens de Nederlandse rechter is racisme uitgebreider dan ras of huidskleur; het omvat ook een groep mensen met dezelfde religie of afstamming of anderszins.
        Wie is vergeten dat Hutu’s en Toetsi’s elkaar uitmoorddenom hun afkomst? Puur racisme!
        En wat waar allerlei Moslim-milities mee bezig zijn tegen anders gelovigen in verschillende Afrikaanse landen? Puur racisme toch, op basis van religie?
        Wie is vergeten dat Afrikaanse stamhoofden hun eigen stamleden verkochten?
        Wie is vergeten dat Noord-Afrikanen allerlei mensen, inclusief blanken, verkochten aan de hoogst biedende?
        Wie weet niet dat in ons eigen land arme mensen werden uitgebuit en onderdrukt door werkgevers, rijken en zelfs Kerken?

        BLM is verschrikkelijk eenzijdig en daardoor zelf racistisch; het toont de domheid en oneerlijkheid van de heersende politieke leiders dat ze hier in meegaan. Ik weiger dat!

        Like

      2. Feitelijk zijn VVD en CDA ook volstrekt racistisch!

        Volgens de Nederlandse rechter is racisme uitgebreider dan ras of huidskleur; het omvat ook een groep mensen met dezelfde religie of afstamming of denkbeelden.
        Het op voorhand uitsluiten van andersdenkenden (dus PVV en FvD) valt onder de rechterlijke definitie van racisme; het uitsluiten van kiezers die PVV of FvD stemmen!

        Like

    2. Ik keek toch al weinig naar dit programma, maar, na het laatste volksgericht en censuur door de sponsors op dit programma, nu zeker nooit meer.
      De sponsors die zich profileerden en afhaakten, hoeven niet meer te rekenen op mijn klandizie; ik boycot ze omdat de vrijheid van meningsuiting te grabbel gooien. Als ik Kiwi’s wil, kan ik die ook van een ander merk halen dan Zespri.

      Ik houd er niet van om gehersenspoeld te worden.

      Like

  3. @Jan met de Pet

    Maandag heb ik voor het eerst naar Veronica Inside gekeken vanwege een grap van Johan Derksen. Daar zaten de Groot Inquisiteurs van het vrije woord: Wilfred Genee, Natasha Harlequin (leuke naam in dit verband) en de ex-voetballer Dries Bousatta. Wat was het geval: Akwasi had op de Dam geschreeuwd dat hij Zwarte Piet in elkaar zou trappen en daar verscheen in beeld een Zwarte Piet met het bord “Zwarte Piet Lives Matter”. Derksen had gekscherend opgemerkt dat dat moedig was van die Zwarte Piet tenzij die zelf Akwasi was. Volgens mij een heel komische opmerking, maar nee Derksen moest boeten. Hij bekende nederig dat het een foute grap was en kwam er af met een standje van de harlekijn dat hij meer empathie moest hebben voor mensen als Akwasi.

    Zouden we Zwarte Piet nou niet eens overlaten aan de organisatoren van het Sinterklaasfeest? Laat iedereen zijn eigen invulling aan Zwarte Piet geven en laten we ons niet bemoeien met de keuze van de ander. Niemand is verplicht een optocht van Sinterklaas bij te wonen. Zadel kleine kinderen niet op met je eigen minderwaardigheidscomplex. De deugomroepen zullen wel op de proppen komen met regenboog pieten, maar laat anderen hun zwarte Zwarte Pieten als dat in hun gemeenschap past.
    Dat is toch de beroemde Hollandse tolerantie?

    Like

    1. @de heer Holleman

      Ik meen geschreven te hebben dat Johan Derksen geen racist is. Daarenboven dat een ieder die het programma zou bekijken tot eenzelfde conclusie zou komen. U heeft dit klaarblijkelijk ook gedaan en bent het daarin met mij eens. Hulde voor uw inzicht, dat velen mogen volgen in deze kleine doch grootse natie!

      Voorts zou het uiterlijk van de Piet mij gestolen kunnen worden, geen kind die het een minder leuk feest zal vinden als de kleur van de Piet wordt aangepast. U heeft een terecht punt als u zich druk maakt over de wijze waarop bepaalde luiden deze discussie voeren, maar het halsstarrig vasthouden aan het Zwarte uiterlijk vind ik onnodig. Het is absoluut geen vereiste voor het Sinterklaas feest en kan gemakkelijk aangepast worden, dan kan een ieder zich weer bezig houden met het feest zelf in plaats van de zoveelste identiteits- en gender discussie.

      Like

      1. @Jan met de Pet
        Ik heb het niet over halsstarrig vasthouden aan een zwarte Zwarte Piet, maar over je niet bemoeien met andermans feestje. Slavernij is er altijd geweest. De naam is zelfs ontleend aan de Slaven die door Vikingen aan Arabieren werden verkocht. Nederland heeft toevallig zwarte slaven verhandeld en daarom zitten er nu veel afstammelingen van die slaven in Nederland. Maar moeten wij daarom een onschuldig kinderfeestje veranderen? De Zwarte Pieten die mee doen hebben er geen probleem mee, de (zwarte) kindjes die meedoen ook niet, tenzij ze opgestookt worden door hun ouders. Mensen die er racisme achter zoeken moeten maar hun eigen versie van het feest organiseren, maar niet hun complexen op anderen afwentelen.
        Nederland heeft altijd immigranten in hun waarden gelaten, maar als ze blijven focussen op de huiskleur, wekken ze juist racisme op. Waarom zijn er nooit problemen met Indo’s of Chinezen uit voormalig Nederlands-Oost-Indië?

        De politie begint het al beu te worden dat ze gehinderd wordt in haar werk door criminelen die denken dat ze om hun kleur worden opgepakt terwijl het programma “Opsporing Verzocht” toch voornamelijk zoekt naar “getinte” Nederlanders.

        Nederlanders moeten zich geen schuldcomplex laten aanpraten.

        Like

  4. Als Zwarte Piet doet denken aan het slavernijverleden, wat is er mis mee dat ex-slaafjes Sinterklaas vrijwillig helpen pakjes uit de delen aan witte en zwarte kindjes? Of denken ex-slaafjes dat werken voortaan beneden hun waardigheid is? Moeten Polen voortaan de knechtjes zijn van Sinterklaas? Houd toch op met dat minderwaardigheidscomplex dat steeds meer aversie opwekt.

    Like

  5. “Wie van overheidswege gaat voorschrijven hoe en wat we moeten denken, verlaat de democratie.”

    En niet alleen dat, mensen gaan niet meer openlijk zeggen wat ze denken maar gaan zich onder elkaar afzetten tegen de gedachtenpolitie. Er zullen er zelfs zijn die zich daar met anoniem geweld tegen gaan verzetten. Of je dat moet willen is vers 2 maar wel het gevolg van mensen hersenspoelen.

    Like

  6. Dit is een typisch Randstedelijk verhaal. Op het platteland hebben we daar niet zoveel mee. Kijk maar naar de blokkeerfriezen
    Zwarte Piet blijft daar zwart.

    Like

  7. Door alle hektiek zou je bijn vergeten dat WIT ook ’n kleurtje is.

    En dat we dus allemaal kleurlingen zijn.

    M.i. is het ene kleurtje niet meer
    of minder dan het andere kleurtje!

    Betonen van wederzijds respect in de dagelijkse praktische activiteiten is, volgens mij,
    het enige en het goede wat door elk mens gewenst/gedaan mag/kan worden.

    Dat is toch niet zo moeilijk.

    Like

    1. De huidige toestand in ons land doet me steeds meer denken aan Animal Farm van George Orwell. “All animals are equal but some animals are more equal that others”.
      Zo werkt dat bij BLM ook en onze overheid trapt er in.
      Laat het verleden rusten want je kunt er niets aan veranderen. Zorg dat discriminatie door de wie dan ook, verdwijnt. Iedereen, gekleurd of blank, rijk of arm of van welke religie ook, discrimineert wel eens.

      Like

Reacties zijn gesloten.