Vrouw zijn is niet genoeg

Vaak hoor je dat vrouwen ‘anders’ politiek bedrijven. Ze zouden empatischer zijn, beter kunnen ‘verbinden’, meer oog hebben voor de menselijke maat. Soms hoor je ook nog dat ‘anders’ niet automatisch ‘beter’ is, maar dat komt meestal niet uit de mond van een ambitieuze vrouw.

In elk geval niet uit die van Sigrid Kaag.

Angela Merkel wordt door die vrouwen vaak als rolmodel naar voren geschoven. Onlangs verscheen er bij ons in de polder zelfs een boek over de Bondskanselier dat geschreven was door bewonderende, vooral linkse vrouwen. Dat boek heet ‘Wij zijn Angela’. Je moet er maar op komen.

Hoe Merkel op dit eerbetoon zou hebben gereageerd, weten we natuurlijk niet. Waarschijnlijk met een ironisch optrekken van een wenkbrauw of een speels samentrekken van lippen en mondhoeken. Op ijdelheid is ze nog nooit betrapt. We mogen aannemen dat ze wars is van dit gratuite soort ophemelen.

Die bewondering die Merkel niet alleen bij die dames heeft afgedwongen, heeft een ironisch tintje. De Bondskanselier heeft zich nooit beroepen op haar vrouw-zijn. Feministische aanvechtingen zijn haar vreemd. En of ze het aan vrouwen toegeschreven surplus aan empathie en verbindingskracht een meerwaarde vindt in de politiek, weet ik niet. Mij zijn in al die jaren dat ik haar volg, geen uitspraken in die richting bekend.

Merkel heeft de top bereikt en die positie 15 jaar weten te behouden door een combinatie van een paar karakteristieke eigenschappen. Ze is intelligenter, harder en pragmatischer dan de meeste mannen èn vrouwen. Dat zijn de eigenschappen waardoor je in de politiek overleeft, tegenstanders kan uitschakelen en succes hebt. En die zijn niet typisch mannelijk of vrouwelijk.

Anders dan bijvoorbeeld Sigrid Kaag en Lilian Marijnissen heeft Merkel zich naar boven moeten vechten. Haar partij, de CDU, was een uit mannelijk chauvinisme opgetrokken bolwerk. Merkel werd aanvankelijk niet serieus genomen. Ze was ‘Kohls Mädchen’, de pupil van Helmut Kohl, de machtige kanselier van de eenheid. Een excuus-Truus uit de voormalige DDR. Geen glamour, geen charisma en geen bedreiging voor de christendemocratische heerschappen.

Die onderschatting is ze duur komen te staan. Ze moesten er allemaal aan geloven. Ook Kohl. Toen deze in een smeergeldschandaal verwikkeld raakte, rekende Merkel keihard met hem af. Dat zette veel kwaad bloed en het wordt haar in de partij nog altijd nagedragen.

Zoals elke politicus maakt Merkel ook fouten maar ze leert daaruit en laat zich ook corrigeren. De vluchtelingencrisis van vijf jaar geleden is een goed voorbeeld. Nog steeds houdt ze vol dat er geen alternatief was voor het openen van de grenzen. Duitsland kon met zijn geschiedenis niet politieke vluchtelingen wegjagen met wapenstok en traangas. Maar ze weet ook dat ze de politieke consequenties niet heeft overzien.

Haar partij moet van oudsher de rechterflank afdekken. In het gat dat ze daar liet vallen, sprongen de populisten van de Alternative für Deutschland (AfD) die nu als grootste oppositiepartij in de Bondsdag zit. Zoiets is haar geen tweede keer overkomen.

Pragmatisme is haar derde belangrijke kwaliteit. Merkel is niet van de visie en ‘groots en meeslepend’. Politiek is voor haar ‘op zicht rijden’, niet te hard en de blik gericht houden op de weg. De prachtige panorama’s en vergezichten zijn prima, maar niet als je op een hobbelige, kronkelende weg achter het stuur zit.

Inspirerend is het niet, maar het maakt haar net als Mark Rutte tot een uitstekende crisismanager. Bij ‘Mutti’ is het land in veilige, competente handen. Daardoor gaven de kiezers haar hun vertrouwen. En daarom won ze steeds de verkiezingen.

Wie van de dames-lijsttrekkers in de polder zouden die eigenschappen in enige mate bezitten? Marijnissen hoeven we niet eens langs de Merkel-lat te leggen. Ze is en blijft vooral de Dochter Van (partijpotentaat Jan) en heeft nog steeds geen eigen profiel. Als ze volgend jaar bij de Kamerverkiezingen net zo faalt als eerder bij de Gemeenten-, Staten- en Europese verkiezingen, zou het doek moeten vallen. Of dat gebeurt? De SP is toch vooral een familiebedrijf en geen ‘gewone’ partij.

Kaag is vermoedelijk uit beter en harder hout gesneden maar ze moet eerst maar eens zien te voorkomen dat D66 volgend jaar zwaar wordt afgestraft. Als dat mislukt, zoals meestal na regeringsdeelname, zal Rob Jetten zichzelf feliciteren omdat hij nu de eer aan Kaag, ‘de betere kandidaat’, liet.

Bij alle heisa rond de vrouw in de politiek moeten we één ding niet vergeten. Een politicus wordt uiteindelijk altijd afgerekend op de verkiezingsuitslag. Alles wat er daarna volgt, succes (soms) of falen (vaker), hangt daarvan af. En dan maakt het geen fluit uit of je man of vrouw bent.

3 reacties op ‘Vrouw zijn is niet genoeg

  1. Het zou een zegen zijn dat we zouden uitgaan de juiste man/vrouw op de juiste plaats., maar ja je moet toch een thema hebben om te strijden. Ik doe mee, ik ga voor voor meer mannelijke, zwarte homo’s en bij voorkeur joods of islamitisch of hindoe, of iets anders leuks.

    Like

  2. Tjah, vrouw? of man?
    Ik ga voor ‘n: Grote sterke Publiciteit geile aandacht smekende meewarig zielige stukjesschrijver die anderen probeert uit te lokken,
    het geslacht ‘is mij om ’t even’.

    Like

  3. Tjah, vrouw? of man?
    Ben benieuwd, wie er gaat reageren? Er moet toch zo’n zwaar onderschat en miskend intelectueel bestaan he’.

    Like

Reacties zijn gesloten.