Kleinere kloof?

Het wordt wat makkelijker om met voorkeurstemmen in de Tweede Kamer te komen. Kiezers kunnen in de toekomst zowel stemmen op een partij als geheel als op een kandidaat op de lijst. Zo’n voorkeurstem gaat zwaarder wegen, waardoor de persoon in kwestie sneller kans op maakt een zetel. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) meldt dat vandaag in de Volkskrant en ze heeft inmiddels ook een brief naar de Kamer gestuurd.

Veel stelt de wijziging niet voor. Dat kan ook niet, want ze zal zonder tijdrovende grondwetswijziging kunnen worden doorgevoerd. Er is alleen een aanpassing van de kieswet nodig, die veel minder tijd vergt. De Volkskrant maakt er niettemin een enorme poeha over (opening voorpagina plus uitgebreid interview met Ollongren). Het was immers een primeur, en dan pak je flink uit, onafhankelijk van de nieuwswaarde.

Met het voorstel, dat volgens Ollongren in 2025 kan ingaan, hoopt het kabinet de kloof tussen kiezers en gekozenen te verkleinen. Veel burgers (vooral lager opgeleiden) voelen zich nu niet vertegenwoordigd door de politiek. Het is de vraag of dat na deze maatregel anders is, maar de minister gebruikt een hoop dure woorden.

Het plannetje dateert overigens al uit 2006, en het werd een paar jaar terug overgenomen door de staatscommissie-Remkes. Die adviseerde het parlementair stelsel grondig op de schop te nemen, en suggereerde daarbij onder meer een bindend referendum in te voeren. Maar hoewel dit een kroonjuweel is van D66, de partij van Ollongren, brandt de minister haar vingers liever niet aan dit zeer omstreden onderwerp. Ze wacht af wat met een initiatiefvoorstel van de SP over het referendum gebeurt.

Ollongren wil nog meer wijzigingen doorvoeren, laat ze weten. Wat haar (en dus het kabinet) betreft krijgt de Eerste Kamer een terugzendrecht. Dat houdt in dat de senatoren desgewenst een wetsvoorstel waar ze het niet mee eens zijn terug kunnen sturen naar de Tweede Kamer, in plaats van het te verwerpen. Ze moeten dan aangeven welke veranderingen ze willen in de tekst. De Tweede Kamer beslist uiteindelijk of die veranderingen er komen.

Ook geen big deal dus. Er zijn tal van ingrijpender bijstellingen van het kiesstelsel denkbaar, zoals het onmogelijk maken van ‘zetelroof’ door Kamerleden. Maar die kunnen alleen als twee derde van onze volksvertegenwoordigers (in Tweede én Eerste Kamer) dat zouden willen. Iets wat voorlopig wel niet zal gebeuren, en misschien wel nooit.

4 reacties op ‘Kleinere kloof?

  1. Elk spelletje is leuk en boeiend en spannend, lijkt. Als de macht maar volledig bij de machthebbers blijft. Zo mag het kabinet best een beetje spelen en dollen met de volksvertegenwoordigers door gegevens achter te houden zodat zij hun werk niet naar behoren kunnen doen. Dat heet democratie. Het kabinet speelt met de volksvertegenwoordiging, de volksvertegenwoordiging speelt met het volk. Dat moet natuurlijk wel zo blijven anders is de aardigheid er af om ‘verantwoordelijkheid’ te dragen.

    Like

  2. Zetelroof is het probleem niet. fractiediscipline wel als een lid niet vrij is om anders te kiezen. Een lid die vertrekt wordt de eerst volgende verkiezing beoordeeld. Het is aan de kiezers om te bepalen of het een goede zet was of niet. Mocht je dit minder wenselijk vinden dan is de enige correcte oplossing sneller terug naar de opdrachtgever – dat is de kiezer. Dus in plaats van maximaal om de 4 jaar stemmen dit om de 2 jaar te gaan doen. De vraag is echter of dit een vooruitgang is, welk probleem wordt er mee op gelost

    Natuurlijk ontstaat dan wel de vraag wat je met de regering doet. Dan moet je waarschijnlijk naar een gekozen premier voor 4 jaar

    Like

  3. Uw Kamerzetel, Uw stem in de Politiek!
    Het is Democratie ten top! Dat je bij jouw vertrek uit de partij, jouw kamerzetel mee mag nemen. Jij, hebt immers als individu de stemmen verkregen en bent dusdanig verkozen als Volksvertegenwoordiger.
    Vervolgens is het weer aan de stemmende Burgers of zetel(s) worden vermeerderd of weggestemd.
    Dit geeft het karakter en de invloed van ’n Volksvertegenwoordiger méér waarde en glans dan te blijven werken in de mist en dwang van ‘de partijdiscipline’.
    De ‘Media’ of ‘Politiek’ heeft hier geen oordeel over uit te spreken, die vrije! beoordeling is enkel voorbehouden aan: ‘De stem van het Volk’! Dat is Democratie!
    Het zou daarom ook veel beter zijn dat de Burger meer bewust zijn stem vergeeft aan ‘het individu’ en niet aan ‘plek 1’ van de kies Lijst.
    Elke Volksvertegenwoordiger word immers informatief beinvloed, geinformeerd en gemotiveerd door zijn directe leefomgeving en ervaringen, die opgedane maatschappelijke regionale indrukken! dienen via het klankbord van de 2e Kamer
    bij de politieke besluitvorming mee te wegen. Dat is Democratie!
    Lang Leve de Democratie!

    Like

  4. De grote oplossing voor het verkleinen van de kloof en het verbeteren van de politieke kwaliteit is inzetten op een aantal direct democratische en minder democratische wijzigingen: direct gekozen burgemeesters, direct gekozen premier met mandaat om een regering samen te stellen, volksinitiatieven, bindende keuzereferenda, afschaffen van de Eerste Kamer, en de terugroeping procedure (beter bekend als de ‘recall’). Deze ideeën zullen er inderdaad niet komen omdat politici in mijn beoogde stelsel direct afrekenbaar worden voor hun acties, hetgeen zij liever niet willen ter behoud van hun macht. Daarnaast stel ik twee ‘ondemocratische’ oplossingen voor: het opwerpen van een kleine kiesdrempel (naar Duits voorbeeld) en het invoeren van een stemplicht. Hieronder een korte toelichting.

    Het direct kiezen van een burgemeester en premier past bij de huidige opvatting van politiek in Nederland, waarbij de burgemeester en premier de laatste decennia een sterk executieve macht hebben verkregen. Echter zonder het bijbehorende democratische mandaat. Dat wordt opgelost door deze leidinggevende ambtsdragers direct te kiezen.

    Volksinitiatieven en keuzereferenda dienen ertoe ook tussen verkiezingen macht te geven aan het volk, dat houdt de politiek scherp en dwingt om de eigen partijstandpunten minder te laten verwateren in niet uit te leggen poldercompromissen. Keuzereferenda dienen ertoe om de vaak simplistische ja/nee keuze te omzeilen door een aantal keuzes voor te leggen, dat verbreedt de discussie en het debat.

    Afschaffing van de Eerste Kamer lijkt me evident, deze kamer is intussen verworden tot een tweede Tweede kamer (nuttig bij de hurenkwestie, maar doorgaans vooral een obstakel voor de effectiviteit van de politiek). Geef de Raad van State of een Constitutioneel Hof een grotere rol in de juridische kwaliteitsbeoordeling van wetten.

    De mogelijkheid om politici ‘terug te roepen’ acht ik een zeer nuttige toevoeging, gezien het schrikbarend grote aantal matige politici op lokaal en op landelijk niveau. Een Ollongren, een Wiebes, of een van Engelshoven bijvoorbeeld zouden mijns inziens al lang uit een kabinet verwijderd moeten worden. Of neem Femke Halsema als burgemeester. Zij heeft in korte tijd een aantal discutabele beslissingen gemaakt die mijns inziens best voorgelegd zouden kunnen worden in een ‘terugroep’ referendum.

    Tot slot een toelichting op de ‘ondemocratische’ voorstellen. De afgelopen decennia is het aantal partijen zonder duidelijke signatuur toegenomen. Een hoop van deze one issue partijen (Denk, PVDD) en politieke hobby speeltjes van gepensioneerden (Partij voor de Toekomst, 50Plus) met te veel tijd mogen wat mij betreft opgedoekt worden. De oplossing hiervoor is vrij simpel, het opwerpen van een kiesdrempel (van 5% bijvoorbeeld). Het politieke speelveld wordt zodoende overzichtelijker. Micro issues over identiteit, gender, leeftijd, enz, kunnen prima binnen de partij gremia worden bediscussieerd (dieren binnen GL, pensioenen binnen de SP en PVV, en zo’n Otten hoort gewoon bij D66/VVD). Zonder dat het volk hiermee lastig gevallen hoeft te worden.

    Afsluitend ben ik van mening dat de stemplicht ingevoerd dient te worden. Er is hard gestreden voor onze democratie en het gaat uiteraard ook ergens over. Een ieder die belasting betaalt dient een stemplicht te krijgen om hierover mee te stemmen, wat mij betreft kan dat ook als je 16 bent en werkt. Desnoods stem men maar blanco, dat kan ook een krachtig signaal zijn binnen een democratie. Vrijheden genoeg, maar plichten horen er eveneens bij in een sterke samenleving.

    Like

Reacties zijn gesloten.